“İpek Yolu’nu ‘yeşil’ yatırıma dönüştürelim”

Nurdoğan A. ERGÜN
nurdogan.arslan@dunya.com

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), Çin Uluslararası Ticare­ti Geliştirme Konseyi (CCPIT) iş birliği ile düzenlenen Türki­ye-Çin Yeşil Kalkınma İş Foru­mu’nda konuşan Cumhurbaş­kanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Çinli yatırımcıları Türkiye’ye davet etti. “İpek Yolu’nun tarihi ve köklü bağları, somut yatırım­lar ve uzun vadeli bağlantılarla bizi ortak bir geleceğe taşıyabi­lir” diyen Yılmaz, şöyle devam etti: “Özellikle yenilenebilir enerji, enerji depolama sistem­leri, elektrikli araçlar ve batar­ya teknolojileri, akıllı üretim, çevre teknolojileri ve sürdürü­lebilir altyapı alanlarında işbir­liğimizi ilerletmek istiyoruz.” İki ülke arasındaki dış ticare­tin Türkiye aleyhine olduğunu hatırlatan Yılmaz, 2025 yılında Türkiye’nin 49,6 milyar dolar­lık ithalata karşılık 3,3 milyar dolarlık ihracat yaptığını kay­detti. “Amacımız daha dengeli bir ticaret, ekonomik olarak da­ha dengeli bir ilişki” ifadeleri­ni kullanan Yılmaz, Türkiye ile Çin arasında yürütülen yüksek düzeyli siyasi diyaloğun, ekono­mik ilişkileri daha dengeli, sür­dürülebilir ve üretim odaklı bir zemine oturtmanın yolunu aç­tığını belirtti.

“Dönüşümün sunduğu fırsatlar var”

Dünya ekonomisinde önem­li bir değişim sürecinden geçil­diğini belirten Yılmaz, ener­ji güvenliğinin ve tedarik zin­cirlerinin yeniden şekillendiği bir dönem yaşandığını söyledi. Yılmaz, yeşil dönüşümün sade­ce çevrenin korunmasıyla ilgili bir kavram olmadığını, aynı za­manda sanayinin rekabet gücü­nü, teknolojik gelişmeyi, yatı­rım tercihlerini ve uluslarara­sı ticaretin geleceğini doğrudan etkilediğini dile getirdi. Türki­ye olarak kalkınma planlarında dijital ve yeşil dönüşümü bütün politikaların merkezine koy­duklarını vurgulayan Yılmaz, “Türkiye güçlü sanayi altyapısı, dinamik özel sektörü, nitelikli insan kaynağı ve stratejik konu­muyla bu dönüşümün sunduğu fırsatları değerlendirmeye ka­rarlı. Bu anlamda da Türkiye ile Çin’in ortak vizyona sahip ol­duğunu ifade edebilirim. Ener­ji ithal eden iki ülke olarak ye­şil dönüşümü sağlamamız sa­dece çevresel hedeflere ulaşma noktasından değil, makroeko­nomik istikrarımız açısından da son derece kıymetli ve değer­li. Türkiye bu doğrultuda 2053 net sıfır emisyon hedefleri doğ­rultusunda yeşil dönüşüm ça­lışmalarını sürdürmekte” de­di. Ticaret Bakanı Ömer Bolat da Çinli firmaları, Türkiye Yüz­yılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı’ndan yararlanma­ya ve bölgesel operasyonları­nı İstanbul Finans Merkezi’n­den yürütmeye davet etti. De­ğişen dünya düzeninde iki ana belirleyicisinin tedarik zincir­lerinin yeniden yapılanması ile yeşil dönüşüm ve sürdürülebi­lirlik olduğunu söyleyen Bolat, “Çin’le ilişkilerimizi, karşılık­lı yatırımlar, teknolojik işbirli­ği ve katma değerli üretim te­melinde daha dengeli ve sürdü­rülebilir bir yatırım ortaklığına dönüştürmeyi hedefliyoruz. Geleceğimiz yeşil, ortaklığımız daim olmalı” dedi. Bolat, bu he­defe ulaşmanın bir yolunun da “Yeşil Kalkınma ve Yüksek Tek­noloji Ortaklığı” gibi alanlardan geçtiğini aktararak, “Bu çerçe­vede, yenilenebilir enerji, ener­ji depolama, elektrikli mobili­te, enerji verimliliği, döngüsel ekonomi, düşük karbonlu sa­nayi teknolojilerini işbirliğimi­zi daha da geliştirebileceğimiz alanlar olarak görmekteyiz” de­di. Bolat, Türkiye’deki yabancı yatırımcı şirketler noktasında Çinli işletmelerin de daha faz­la yer almasını beklediklerini kaydederek, Sanayi ve Teknolo­ji Bakanlığının başlattığı “HIT- 30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı”nın doğrudan yeşil kalkınma odaklı alanlara ayrıl­dığını aktardı.

“30 milyar dolar destek sunacağız”

Sanayi ve Teknoloji Baka­nı Mehmet Fatih Kacır ise İpek Yolu’nun iki ucundaki ülkeler Türkiye ve Çin’in karşılıklı ka­zanım için masada olduğunu belirterek, “Türkiye ile Çin ara­sındaki Yatırımların Karşılık­lı Teşviki ve Korunması Anlaş­ması; yatırımcılar için sağlam bir hukuki güvence. Çinli dost­larımızla, yüksek teknoloji ve katma değer odaklı projeleri ha­yata geçirmeye hazırız” diye ko­nuştu. Türkiye’nin yatırımcıla­rın aradığı özellikleri sunan bir ülke olduğunu söyleyen Kacır, “2030 yılına dek 30 milyar dolar destek sunarak; batarya, elekt­rikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbinleri, çip, savunma tekno­lojileri, veri merkezleri, yapay zekâ, endüstriyel robotik üreti­mi gibi alanlara ve büyük ölçek­li Ar-Ge merkezi kurulumuna yönelik program çağrılarımız, Türkiye’yi küresel inovasyon li­ginde daha üst sıralara taşıya­cak. 2040’a kadar, elektrikli ve hibrit araç sayımızı 1 milyon 400 binden 20 milyona çıkara­cağız. Güneş ve rüzgâr enerjisi kurulu gücümüzü 43 gigawat­tan 175 gigawatta yükseltece­ğiz. Nükleer enerjide 10 bin me­gawatt kapasite oluşturacağız” ifadelerini kullandı.